Edytory grafiki. Rodzaje grafiki.

Grafika komputerowa to obrazy tworzone za pomocą komputera i wykorzystywane w komputerze. Najogólniej ujmując, dotyczy tworzenia obrazów za pomocą komputera. Jest to rozległa i dynamicznie rozwijająca się dziedzina. Zajmują się nią zarówno artyści plastycy (zob. rysunek obok), jak i osoby przygotowujące ilustracje do różnych publikacji.

Edytory grafiki

Do tworzenia obrazów za pomocą komputera używa się programów nazywanych edytorami grafiki. W edytorach tych mamy na ogół do dyspozycji trzy podstawowe grupy operacji:

1. Rysowanie odręczne - nazwy operacji w tej grupie często nawiązują do nazw przyborów znanych z życia (ołówek, pędzel, aerograf); umożliwiają one rysowanie za pomocą myszy na ekranie w podobny sposób, jak czynimy to na kartce papieru.
2. Umieszczanie gotowych elementów - w tej grupie znajdują się operacje, które umożliwiają precyzyjne tworzenie różnych figur geometrycznych, gotowych kształtów (np. strzałek, napisów) oraz wstawianie rysunków (tzw. clipartów) z galerii dostępnej w komputerze.
3. Przekształcanie rysunków lub ich fragmentów i zmiana kolorów - w tej grupie znajdują się operacje związane z powielaniem, przenoszeniem, deformowaniem i przekształcaniem fragmentów rysunku oraz wyborem, definiowaniem barw i nadawaniem fragmentom rysunku odpowiednich kolorów.

Tworzenie obrazów barwnych na ekranie monitora (lub telewizora) polega na mieszaniu ze sobą trzech barw: czerwonej, zielonej i niebieskiej. Zmieniając nasycenie każdej z nich, uzyskuje się pozostałe kolory. Technika ta jest znana pod nazwą RGB. Skrót ten pochodzi od angielskich słów Red, Green, Blue. Nowe kolory można określać także, podając barwę, jej nasycenie i jaskrawość. Ten sposób definiowania kolorów jest nazywany HSL(B) od angielskich słów Hue (pol. barwa), Saturation (pol. nasycenie), Lightness (Brightness) (pol. jaskrawość). Zmiana jaskrawości odpowiada dodawaniu czerni dla uzyskania innego odcienia.

Ćwiczenie 1. Zdefiniuj nowy, niestandardowy kolor w dostępnym Ci edytorze grafiki (np. w edytorze Paint, wybierając polecenie Kolory|Edytuj kolory]Definiuj kolory niestandardowe). Zobacz, jak wykonać to samo polecenie w edytorach Picture Publisher oraz Windows Draw. Odczytaj liczby odpowiadające barwom: czerwonej, zielonej i niebieskiej oraz liczby związane z barwą, jej nasyceniem i jaskrawością dla Twojego koloru. Odczytaj, jakie wartości są związane z kolorem białym lub czarnym (wartości te zapisz w zeszycie w postaci tabeli)? KOLOR WARTOŚĆ KOLORU PODSTAWOWEGO R G B biały       czarny       czerwony       niebieski       zielony         255 0 255   0 255 255   255 255 0

Ilustracja przeznaczona do druku w kolorze, przygotowana za pomocą komputera, jest pamiętana w jeszcze innym standardzie definiowania kolorów, nazywanym CMYK. Skrót ten składa się z pierwszych liter angielskich słów Cyan, Magenta, Yellow, Black, czyli błękitny, purpurowy, żółty i czarny. Proces druku barwnego polega na odpowiednim nałożeniu wymienionych kolorów w celu otrzymania pozostałych barw i odcieni. Profesjonalne edytory grafiki (np. Photoshop lub Corel Draw) umożliwiają wykonanie separacji barwnej, czyli zapamiętanie obrazu w taki sposób, aby można było uzyskać każdy z wymienionych czterech kolorów potrzebnych do druku barwnego na osobnej kliszy. Przygotowanie kliszy odbywa się za pośrednictwem urządzenia zwanego naświetlarką. Następnie klisze są wykorzystywane w procesie wykonywania blach dla maszyny drukarskiej, za pomocą której odbywa się drukowanie

Grafika rastrowa i wektorowa

Najprostszym rodzajem edytora grafiki jest edytor zwany „malarzem”, w którym obraz powstaje przez odpowiednie zabarwienie poszczególnych punktów (pikseli) na ekranie. Obraz ten jest pamiętany w postaci bitmapy, czyli zbioru pikseli. Tak powstaje grafika zwana grafiką rastrową. W edytorach grafiki rastrowej edycja jest możliwa na poziomie pojedynczych pikseli, ewentualnie ich grup, np. można zmienić kolor jednokolorowego obszaru otoczonego innym kolorem.

Zaznaczanie (maskowanie) fragmentów rysunku to czynność, polegająca na wyodrębnieniu fragmentu rysunku, którego dotyczyć ma edycja, np. operacja kopiowania, przekształcania, powiększania, zmiany kolorów. Dzięki temu można łatwo tworzyć kompozycje symetryczne czy z powtarzających się motywów (rys.poniżej). Zazwyczaj można zaznaczyć regularny (prostokątny) obszar lub o dowolnym kształcie. Niektóre edytory mają jeszcze inne możliwości zaznaczania fragmentu rysunku. Aby poddać edycji fragment rysunku, należy go zaznaczyć i wtedy jest możliwa zmiana np. wielkości i położenia zaznaczonego obszaru. Przy powiększaniu bitmapy nie zwiększa się liczba punktów, tworzących obraz - powiększanie punktów obrazu powoduje utratę ostrości i efekt "schodkowania".

Ćwiczenie 2 - powtórka. Wykonaj kompozycję przedstawioną na rys. 2 za pomocą programów Paint i Picture Publisher. Wykorzystaj zawartość plików Motyw1.bmp i Motyw2.bmp z folderu Grafika. Swoją pracę zapisz w pliku pod nazwą kompozycja.bmp (rozszerzenia nie musisz podawać program autowatycznie dodaje roszerzenie). Porównaj, jakie operacje należało wykorzystać w obu edytorach?

Inny rodzaj edytorów to edytory grafiki wektorowej. W edytorach tych poszczególne fragmenty rysunku, tworzone w trybie rysowania odręcznego, jak i z gotowych elementów, są pamiętane za pomocą wzorów matematycznych. Każdy fragment rysunku jest osobnym obiektem (wektorem). Dzięki temu można wrócić w dowolnym momencie do edytowania obiektu (zmiany koloru, wielkości oraz położenia). Można również zmieniać sposób i kolejność nakładania obiektów na siebie oraz grupować je w jeden obiekt.

Ilustracje, tworzone w edytorach grafiki wektorowej, są zapisywane w specjalnych formatach, które uwzględniają pamiętanie obiektów składających się na obraz. Obrazy te można zapisać również jako bitmapy, ale wówczas traci się informacje o obiektach składających się na rysunek. Natomiast bitmapa odczytana (wstawiona, wklejona) w edytorze grafiki wektorowej jest traktowana jak obiekt, ale nie jest ona pamiętana za pomocą wzorów matematycznych. Podlega natomiast zmianom rozmiaru i położenia. Tylko niektóre edytory grafiki wektorowej umożliwiają przekształcenie bitmapy w obiekt wektorowy (np. z programem Corel Draw jest stowarzyszony program Corel Trace, który umożliwia wykonanie tej operacji).

Edytory grafiki czasem łączą w sobie cechy grafiki rastrowej i wektorowej. Na przykład program Picture Publisher jest w zasadzie edytorem grafiki rastrowej, ale zaznaczone fragmenty rysunku mogą być traktowane jak obiekty. W tym celu należy zaznaczony obszar zamienić na obiekt, wykonując polecenie Object | Create object from mask. Można również świadomie zadecydować o scaleniu obiektu z utworzonym obrazem i wówczas jest on „przyklejony” do podłoża (polecenie Object j Com-bine | Selected objects with base). Informacje o obiektach są pamiętane w pliku, jeśli zapiszemy go w formacie związanym z tym programem (w pliku z rozszerzeniem ppf).

Ćwiczenie 3. W programie Windows Draw wykonaj grafikę przypominającą logo jak na rysunku obok. Ćwiczenie dodatkowe

Ćwiczenie 4. Zakwalifikuj następujące programy: Paint, Picture Publisher, Windows Draw, edytor graficzny wbudowany w program Word, Photo Editor oraz inne znane Ci programy do odpowiedniej grupy, posługując się poniższą tabelą: