Tworzenie spisu treści i hipertekstu

Dokumenty tekstowe mogą być bardzo obszerne. W wersji elektronicznej możemy je przeglądać, posługując się bardzo ograniczonym co do wielkości oknem ekranu monitora. W tym paragrafie opisujemy dodatkowe funkcje edytora Word, które można wykorzystać przy tworzeniu elementów dokumentu ułatwiających nawigację po nim, jak również między różnymi dokumentami.

Automatyczne tworzenie spisu treści

Użycie edytora Word do opracowywania dokumentu ma jeszcze jedną zaletę - można automatycznie utworzyć spis treści takiego dokumentu.
Aby było to możliwe, do sformatowania tytułów wydzielonych fragmentów dokumentu powinny być zastosowane wbudowane (i ewentualnie zmodyfikowane) style nagłówków. Tylko tak sformatowane tytuły są włączane do automatycznie tworzonego spisu treści - tytuły o określonym stylu zostają odszukane i posortowane zgodnie z ich poziomem, a następnie poszczególnym tytułom zostaje przypisany numer strony, na której występują te tytuły w dokumencie. Numer strony, podany z prawej strony tytułu, jest aktywnym hiperłączem - jego kliknięcie powoduje przejście na stronę o tym numerze.
(5kB)
Aby automatycznie utworzyć spis treści, np. taki, jak na rysunku powyżej, wykonaj poniższe kroki:

  1. Kliknij w miejscu, w którym chcesz wstawić spis treści -zwykle jest to początek lub koniec tekstu.
  2. Wybierz opcję Wstaw | Indeks i spisy, a następnie wybierz kartę Spis treści.
  3. Wybierz jeden z dostępnych układów spisu z listy Formaty.

Tak utworzony spis treści można używać, aby szybko przenosić kursor do wybranych fragmentów dokumentu.

Ćwiczenie 1.

Otwórz dokument Historia informatyki.doc i utwórz spis treści na początku tego tekstu, po tytule. Sprawdź różne formaty spisu treści i wybierz najbardziej Ci odpowiadający. Sprawdź, jak można przemieszczać się po dokumencie, klikając na numery stron w spisie treści. Zapisz dokument pod tą samą nazwą.

Nawigacja po dokumencie za pomocą hiperłączy

W poprzednim punkcie został utworzony spis treści dość długiego dokumentu, który umożliwia przechodzenie do początku wybranego paragrafu lub punktu. Niestety, po przeczytaniu paragrafu (punktu) nie ma możliwości powrotu, na przykład na jego początek lub do spisu treści. W tym celu należy posłużyć się zakładką lub hiperłączem. Pokażemy, jak to się robi w obrębie jednego dokumentu, chociaż hiperłącza mogą powodować przejście z jednego dokumentu do innego, który znajduje się w tym samym komputerze albo w Intemecie. Jako hiperłącze można stosować tekst lub rysunek.

Wstawianie zakładki

Jeśli chcemy wrócić z końca rozdziału (punktu) na początek spisu treści lub do innego wybranego miejsca, np. w dokumencię Historia informatyki.doc, to trzeba najpierw w miejscu, do którego chcemy wracać, wstawić znacznik, nazywany zakładką. W tym celu postępuj następująco:
  1. Kliknij w miejscu, w którym chcesz wstawić zakładkę.
  2. Wybierz opcję Wstaw | Zakładka. W pole Nazwa zakładki wpisz nazwę (np. jedno słowo)
  3. Naciśnij przycisk Dodaj.
Wstawiona zakładka jest niewidoczna w tekście.
(9kB)

Ćwiczenie 2.

Otwórz swój dokument Historia informatyki.doc z automatycznie wstawionym spisem treści. Wstaw zakładkę o nazwie spis na początku spisu treści. Ustaw kursor w dowolnym miejscu w dokumencie, np. na końcu tekstu. Aby skorzystać z zakładki, przejdź do Wstaw | Zakładka -w otwartym oknie wybierz zakładkę i naciśnij przycisk Przejdź do. Gdzie znajduje się kursor?

Wstawianie hiperłącza

Kontynuujemy wstawianie hiperłączy na przykładzie dokumentu Historia informatyki.doc. Podobnie, jak oznacza się miejsce w dokumencie, do którego można przejść (czyli tworzy się zakładkę), można przygotować (albo wybrać z dokumentu tekstowego) teksty lub rysunki, które staną się widocznymi hiperlączami do obranych miejsc w dokumencie.

Ćwiczenie 3.

W swoim dokumencie Historia informatyki.doc, na końcu każdego paragrafu, w osobnych wierszach wstaw tekst „Powrót do spisu treści”, natomiast na końcu każdego punktu wstaw rysunek z pliku powrót.gif. Zapisz dokument pod tą samą nazwą.

Po wstawieniu tekstów lub rysunków, które mają być hiperłączami, trzeba ustalić, dokąd one mają prowadzić. W tym celu wykonaj następujące kroki:

  1. Zaznacz tekst lub rysunek, który ma być wyświetlany jako hiperłącze, i naciśnij przycisk Wstaw hiperłącze na standardowym pasku narzędzi lub wybierz opcję Wstaw | Hiperłącze.
  2. W polu Nazwana lokalizacja W pliku (opcjonalnie): wstaw zakładkę z bieżącego dokumentu, tzn. naciśnij sąsiadujący przycisk Przeglądaj, obejrzyj listę zakładek i wybierz jedną z nich.

Ćwiczenie 4.

W swoim dokumencie Historia informatyki.doc wstaw hiperłącza na końcu paragrafów i punktów. Hiperłącze tekstowe Powrót do spisu treści powinno prowadzić na początek spisu treści (czyli do zakładki spis wstawionej do dokumentu w ćwicz. 2), a graficzne - na początek paragrafów, czyli do zakładek, które wstawiłeś w ćwicz. 3.

Aby z aktualnego dokumentu przejść za pomocą hiperłącza do innego pliku, po naciśnięciu przycisku Wstaw hipertącze w polu Łącze do pliku lub adresu URL:, należy wpisać ścieżkę do tego pliku (można ją znaleźć naciskając umieszczony obok przycisk Przeglądaj). Powrót z pliku, wybranego za pomocą hiperłącza, do dokumentu, w którym jest wstawione to hipertącze, następuje po naciśnięciu przycisku Wstecz w pasku narzędzi Sieć WWW.
Dokumenty przygotowane w edytorze Word można zapisać w formacie htm lub html , dzięki czemu mogą one być umieszczane na stronach WWW i czytane w przeglądarkach internetowych.


© mgr Waldemar Modliszewski, ZSA 2002